LİBYA'DA NE YENİR NE İÇİLİR?

Libya Arap Halk Sosyalist Cumhuriyeti’nin başkenti Trablus, Akdeniz’in en güzel şehirlerinden biridir. Kuzey Afrika’nın Akdeniz kıyısındaki ülkenin doğusunda Mısır, batısında Cezayir ve Tunus, güneyinde Nijer ve Çad, güneydoğusunda Sudan ile komşuluk ilişkileri bulunuyor. Ülkenin adı olan “Libya”, eski Mısırlıların Nil'in batısında yaşayan Berberiler için kullandıkları “Lebu” sözcüğünden gelir. Sözcük eski Yunancaya “Libya” olarak geçmiş..

Gezilebilecek Yerler
İÖ 500’lü yıllarda Fenikeliler tarafından kurulan Trablusgarp pek çok medeniyete tanıklık etmiş bir şehir. Kentin en etkileyici alanları için Yeşil Meydanı ve Şehitler Alanı’nı söylemek mümkün. Bu çevrede bulunan Assai El-Hamra Kalesi’ni mutlaka görmelisiniz. Kalenin içinde yer alan Cemahiriye Müzesinde neolotik çağdan günümüze pek çok eser sergilenmekte.

Kalenin arka tarafında Eski Kent yer alıyor. Bu bölgeyi hakkıyla dolaşmak yaklaşık üç saat alıyor. Suk El Müşir, Suk El Türk gibi çarşılar, yukarıdan kemerli daracık sokaklar, beyaz badanalı evler, Karamanlı Camisi, 1200 yıllık olduğu söylenen En Naka Camisi, Osmanlı döneminin Gurci, Osman Paşa, Turgut (Dragut) camileri, medreseler, hanlar Eski Kent’in zenginlikleri arasında. Ayrıca eski Fransız, İngiliz elçilikleri, kiliseler, surlar, kapılar ve Marcus Aurelius Kemeri’ni de görmelisiniz.

Trablus’un kalbi olarak anılan Cemahiriye Müzesi oldukça önemli bir kurum. Sergilenen eserler ve onların sunumu buranın dünyanın en önemli müzeleri arasında anılmasını sağlıyor. Neolitik çağlardan modern zamana kadar çeşitli eserlerin sergilendiği müze dört katta yayılan 47 galeriden oluşuyor.

Assai Al-Hamra olarak da bilinen Trablus Kalesi, pek çok lorda yüz yıllarca ev sahipliği yapmış. İlk kulenin 7. yüzyılda Libya’yı Müslüman saldırılardan koruma için inşa edildiği tahmin ediliyor. Kaleye müze biletinizle girebilirsiniz. Kale pazartesi günleri hariç 08.00–14.00 arasında, ayrıca cuma günleri 16.00–18.00 arasında da açık.

Trablus’un geçmişinde önemli yeri olan Oes isimli Roma şehrinden geriye çok az eser kalmış. Marcus Aurelius’un dört sütunlu köprüsünden geriye kalan Aurelius Kemeri nadide eserler arasında.

Osmanlı döneminden kalma Gurci Camisi, 1833 yılında Kaptan Mustafa Gurgi tarafından yaptırılmış. Trablus’un en önemli camileri arasında yer alan mabedin minberi oldukça güzel. Bir başka önemli cami Karamanlı 1738 yılına tarihleniyor. Yeşil Meydan’da Trablus Kalesi’nin arkasındaki caminin içinde Libya’nın en iyi tahta işçiliği sergileniyor. Trablus’un meydanındaki İtalyan Katedrali 1970 yılından beri, cami olarak kullanılmaktadır. Orijinal kilisenin yapımı ise 1928 yılında tamamlanmış.

Karamanlı ailesi Trablus’ta 18. yüzyılın büyük bir bölümünde ve 19. yüzyılın ilk yarısında hâkimiyetini sürdürdü. Onlardan geriye 19. yüzyılın başlarında Yusuf Karamanlı tarafından yaptırılan Karamanlı Evi kaldı. Ailenin düşüşüyle birlikte bina İtalyanların Toskana Konsolosluğu olarak kullanılmaya başlandı.

Kültür ve Eğlence
Libya, Arap ülkeleri içinde alkol ve uyuşturucu kullanımında en katı olanlardan. Öyle ki 1969 devriminden sonra, Trablus’ta gece hayatı hiç yok. Devrim günü 1 Eylül’de kutlanıyor.

Otel barlarında meyve kokteylleri, kafelerde naneli çay, meyve suları ve nargile içmek mümkün. En popüler kafeler Osmanlı Kulesi içindekiler ve Yeşil Meydan’dakilerdir. Bu kafeler oturmadan önce ya da sonra Akdeniz kıyısında yürüyüş ya da minik parklarda piknik yapabilirsiniz.

Müzisyen ve dansçılar düğünlerde, ramazan, dini bayramlar ve belli başlı kutlama günlerinde performanslarını sergilerler. Son yıllarda özellikle ülkenin güneyinde pek çok festival düzenlenmeye başlandı. Şehirdeki turizm acentelerinden festival tarihleri ile ilgili bilgi almak, düzenlenen turlarla festivallere katılmak mümkün.

Yeme İçme
“Couscousi” Libya’nın en bilinen yöresel lezzetidir. Buharda pişirilmiş koyun veya kuzu etinin buğday ve irmik ile servis edilmesinden oluşur. Sebzeler ve baharatlardan yapılan bir sos eşliğinde yenir. Bir diğer yöresel yemek “bazen” de sıcak soslarla servis ediliyor. Elle yenen bu yemek genellikle Libyalıların vazgeçilmez öğlen atıştırmasıdır.

Ulusal içecekler olarak naneli kırmızı ve yeşil çay öne çıkıyor. Hemen her yerde özel minik bardaklarda servis edilen çay genellikle şekerli bir şekilde masaya geliyor. Özellikle akşam yemekleri sonrası ikram edilen çaya nane de ekleniyor.

Büyük bir kent olan Trablus’ta Çin’den Avrupa mutfağına kadar balık dâhil pek çok yemeği bulma şansınız var. Amerikan Fast food zincirleri de Trablus’un içine nüfuz etmeyi başarmış halde.

Genellikle istenilen restoranda yer bulunabiliyor. Nadiren masa beklemek gerekse de garsonlar hızlıca bir yer açmayı başarıyor. Restoranlarda fiyatlar 6 dolardan başlayıp 60 dolara kadar çıkabiliyor.

Alışveriş
Trablus’tan hediyelik eşya olarak alabileceklerinizin başında deriden yapılan ürünler, el yapımı kilim ve halılar, geleneksel ipek ve altın ile gümüş mücevherler geliyor.


___________________

Libya'ya gelecek olan arkadaşların en çok merak ettiği şeylerden biri de 'yeme-içme' meselesi..

Libyalı dostlarımızı ziyarete gittiğimize , gözüme takılan  detayları aktaracağım size.

Hanımlar ve beyler genelde ayrı odalarda ağırlanıyor. Haremlik - selamlık oturuyor.

Erkeklerle evin beyi, kadınlarla ise hanımı ilgileniyor.

Son derece misafirperverler. Evvela mevye-kuru pasta-bisküvi tarzı yiyecekler ikram ediliyor.

İçeçek olarak en sevdikleri : aromalı bitkisel çaylar, coffe latte ve asitli  kırmızı erik suyu.

Hemen her gün makarna, et, kuskus, pizza pişiriyorlar..

Sarımsaksız ve bibersiz yemeklerine rastlamadım.

Libya biberleri dilinize değdiği anda kulaklarınzdan duman çıkaracak güçte : )))

Samboosek'ler için ince böreklik yufkaları var. Onun dışında bizim yufkalarımız ne yazık ki burada bulunmuyor.

Tatlıları güzel. Özellikle kuru pasta çok seviliyor. Her köşe başında bulunan pastanelerde, envai çeşidine  rastlamak mümkün.

Şehrin dört bir yanında bulunan, minik pizza dükkanlarının da hiç boş kaldığını görmedim .
Sıraya girip , taze taze, sıcacık pizzalarına kavuşmak için heyecanla bekliyorlar..
Buna zaman zaman biz de dahil oluyoruz tabi : )


Mutfağımda zaman geçirmeyi çok seviyorum. Yaptıklarımı  ikram etmekten, komşularımıza göndermekten müthiş bir keyif alıyorum :)
Onlarla paylaşmak, kültürümüzü biraz olsun yansıtmak, ağızlarının tatlanmasına ve kaynaşmamıza vesile olmak kendimi çok iyi hissettiriyor..

Genelde -naçizane- yolladığım tabakların ardından, evin hanımı gelip tarifi istiyor ve mutlaka bunu diğer arkadaşlarına göstermesi gerektiğini söylüyor. O an ki heyecan ve 'yeni birşeyler keşfetmiş olma' duygusunun gözlerine yansıttığı ışıltıyı görmelisiniz.. Pasta / börek ; Libya'da yatırım için süper bir sektör aslında.

Arkadaşlarımın burada mutlaka bir pastane açmalısın önerileri hoşuma gidiyor fakat bunun için henüz çok erken. Pişmem dahası yanmam gerekiyor :)
Öğrenecek çok şeyim var. Benim için mutfak müthiş bir terapi ve mutluluk alanı şimdilik..


Her ne kadar aradıklarımı bulamasam da seviyorum Libya'yı ben.

Misal ilk aklıma gelenler milföy yok, haşhaş yok , her sebze -meyve yok, güzel yoğurt yok, beyaz peynir yok, et / tavuk öyle çeşit çeşit , şekil şekil değil, kaba haliyle cırt cırt kesip satılıyor.Nerde bizde ki kasaplar... ohooo : ))

Bilhassa pasta malzemeleri ve mutfak gereçleri konusunda sıkıntı çekiyorum. Bulamıyorum çünkü..

Eksiklerimi liste yapıp, Türkiye'den getiriyorum tatillerde..

O açıdan, blogumuzu gezerken bunları da göz önünde bulundurunuz efenim :))

Elimizdeki malzemeleri en iyi şekilde değerlendirmeye, sevgimizle bütünleştirmeye gayret ediyoruz.

Ne de olsa geziciyiz şuanda. Burası da - hakikatte olduğu gibi - geçici mekanımız.

Türkiye'de bulduklarımı burada,burada bulduklarımı da Türkiye'de bulamıyorum..Böyle enteresan bir çetrefil var.

Buna rağmen yemek blogcusu olmak, iyi cesaret değil mi? :))
Baharat, peynir,makarna,pizza konusunda bir numara ama! Sezarın hakkı Sezara..

Deniz ürünleri de iyi,tam bir balık cenneti..

Buralara yolunuz düşerse mutlaka beklerim!

Haddı zatında Libya çok zengin bir alt yapıya sahip.
Sokaklarında iki jeepin çarpışacağı ender
ülkelerden biri.
Yollarda yaya görmeniz biraz zor.
Kazançları gelirleri çok çok iyi,astronomik rakamlardan söz ediliyor fakat bunu değerlendiremiyor,ellerindekini kullanamıyorlar..


aa bakın ;
Sizlere komşularımızın yaptığı mamalardan göstereyim:)



Samboosek yufkasından tavuklu börek..Üzerlerine ince hamburger peyniri koyup fırına veriyorlar..




Mini pizzalar! Dışarda satılıyor fakat hanımlar da evde mütemadiyen pişiriyorlar..




Dolmaları..
Dolmayı da çok seviyorlar..İçersine fındık fıstık badem kuru üzüm aklınıza hangi yemiş geliyorsa katıyorlar.
(İç pilav gibi)

Dikkatinizi çekmiştir;asma yapraklarını da dolma biber gibi sarıyorlar..



Bunlar da şimdiye dek tanıdığım en becerikli ve üretken Libyalı' hanımlardan olan,komşum Turaya'nın galeta unlu,patates çubuklu köfteleri :)


İşte kuru pastaları:

Ben çok seviyorum,iştahlı olduğum için gözüme herşey leziz geliyor:) (oburiks bir bünye)



Külah pasta..İçersinde bol çikolata ve fındık saklıyor : )





Bu çok değişik,çok tatlı bi'şi : )
Kızarmış yufkalar / susam ve şerbet ile harmanlanmış..
Çıtır çıtır.

Görüntüsünden çok daha lezzetli!


Herkese sevgi ve selamlarımı yolluyor,keyifli okumalar dliyorum.
Libya'ya ilgili,sormak / danışmak istedikleriniz olursa,seve seve yardımcı olmaya çalışırız.
Muhabbetle